|
4822 Sayılı
Kanun ile Değişik
4077 sayılı TÜKETİCİNİN
KORUNMASI HAKKINDA KANUN
Kabul Tarihi:6.3.2003
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam, Tanımlar
Amaç
Madde 1-
Bu
Kanunun amacı, kamu
yararına uygun olarak
tüketicinin sağlık ve
güvenliği ile ekonomik
çıkarlarını koruyucu,
aydınlatıcı, eğitici,
zararlarını tazmin
edici, çevresel
tehlikelerden
korunmasını sağlayıcı
önlemleri almak ve
tüketicilerin
kendilerini koruyucu
girişimlerini özendirmek
ve bu konudaki
politikaların
oluşturulmasında gönüllü
örgütlenmeleri teşvik
etmeye ilişkin hususları
düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu
Kanun, 1inci maddede
belirtilen amaçlarla mal
ve hizmet piyasalarında
tüketicinin taraflardan
birini oluşturduğu her
türlü tüketici işlemini
kapsar.
Tanımlar
Madde 3. - Bu
Kanunun uygulamasında;
a) Bakanlık: Sanayi ve
Ticaret Bakanlığını,
b) Bakan: Sanayi ve
Ticaret Bakanını,
c) Mal: Alış-verişe konu
olan taşınır eşyayı,
konut ve tatil amaçlı
taşınmaz malları ve
elektronik ortamda
kullanılmak üzere
hazırlanan yazılım, ses,
görüntü ve benzeri gayri
maddi malları,
d) Hizmet: Bir ücret
veya menfaat
karşılığında yapılan
mal sağlama dışındaki
her türlü faaliyeti,
e) Tüketici: Bir mal
veya hizmeti ticari veya
mesleki olmayan
amaçlarla edinen,
kullanan veya yararlanan
gerçek ya da tüzel
kişiyi,
f) Satıcı: Kamu tüzel
kişileri de dahil olmak
üzere ticari veya
mesleki faaliyetleri
kapsamında tüketiciye
mal sunan gerçek veya
tüzel kişileri,
g) Sağlayıcı: Kamu tüzel
kişileri de dahil olmak
üzere ticari veya
mesleki faaliyetleri
kapsamında tüketiciye
hizmet sunan gerçek veya
tüzel kişileri,
h) Tüketici işlemi: Mal
veya hizmet
piyasalarında tüketici
ile satıcı-sağlayıcı
arasında yapılan her
türlü hukuki işlemi,
ı) İmalatçı-Üretici:
Kamu tüzel kişileri de
dahil olmak üzere
tüketiciye sunulmuş olan
mal veya hizmetleri ya
da bu mal veya
hizmetlerin
hammaddelerini yahut ara
mallarını üretenler ile
mal üzerine kendi ayırt
edici işaretini, ticari
markasını veya unvanını
koyarak satışa
sunanları,
j) İthalatçı: Kamu tüzel
kişileri de dahil olmak
üzere tüketiciye
sunulmuş olan mal veya
hizmetleri ya da bu mal
veya hizmetlerin
hammaddelerini yahut ara
mallarını yurt dışından
getirerek satışa sunan
gerçek veya tüzel
kişiyi,
k) Kredi veren:
Mevzuatları gereği
tüketicilere nakit kredi
vermeye yetkili olan
banka, özel finans
kuruluşu ve finansman
şirketlerini,
l) Reklam veren:
Ürettiği ya da
pazarladığı
malın/hizmetin
tanıtımını yaptırmak,
satışını artırmak veya
imajını yaratıp
güçlendirmek amacıyla
hazırlattığı, içinde
firmasının ya da
mal/hizmet markasının
yer aldığı reklamları
yayınlatan, dağıtan ya
da başka yollarla
sergileyen gerçek ya da
tüzel kişiyi,
m) Reklamcı: Ticari
reklam ve ilânları
reklam verenin duyduğu
ihtiyaç doğrultusunda
hazırlayan ve reklam
veren adına
yayınlanmasına aracılık
eden ticari iletişim
uzmanı gerçek ya da
tüzel kişiyi,
n) Mecra kuruluşu:
Ticari reklam veya ilânı
hedef kitleye ulaştıran
iletişim kanallarının ya
da her türlü aracın
sahibi, işleticisi veya
kiralayıcısı olan gerçek
veya tüzel kişiyi,
o ) Teknik düzenleme:
Bir ürünün ve hizmetin,
ilgili idari hükümler de
dahil olmak üzere,
özellikleri, işleme ve
üretim yöntemleri,
bunlarla ilgili
terminoloji, sembol,
ambalajlama, işaretleme,
etiketleme ve uygunluk
değerlendirilmesi
işlemleri hususlarından
biri veya birkaçını
belirten ilgili
Bakanlık tarafından
Resmi Gazetede
yayımlanarak mecburi
uygulamaya konulan
standartlar dahil olmak
üzere uyulması zorunlu
olan her türlü
düzenlemeyi,
p) Tüketici örgütleri:
Tüketicinin korunması
amacıyla kurulan dernek,
vakıf veya bunların üst
kuruluşlarını,
İfade eder.
İKİNCİ KISIM
Tüketicinin Korunması ve
Aydınlatılması
Ayıplı Mal
Madde 4-
Ambalajında, etiketinde,
tanıtma ve kullanma
kılavuzunda ya da reklam
ve ilânlarında yer alan
veya satıcı tarafından
bildirilen veya
standardında veya teknik
düzenlemesinde tespit
edilen nitelik veya
niteliği etkileyen
niceliğine aykırı olan
ya da tahsis veya
kullanım amacı
bakımından değerini veya
tüketicinin ondan
beklediği faydaları
azaltan veya ortadan
kaldıran maddi, hukuki
veya ekonomik
eksiklikler içeren
mallar, ayıplı mal
olarak kabul edilir.
Tüketici, malın teslimi
tarihinden itibaren otuz
gün içerisinde ayıbı
satıcıya bildirmekle
yükümlüdür. Tüketici bu
durumda, bedel iadesini
de içeren sözleşmeden
dönme, malın ayıpsız
misliyle değiştirilmesi
veya ayıp oranında bedel
indirimi ya da ücretsiz
onarım isteme haklarına
sahiptir. Satıcı,
tüketicinin tercih
ettiği bu talebi yerine
getirmekle yükümlüdür.
Tüketici bu seçimlik
haklarından biri ile
birlikte ayıplı malın
neden olduğu ölüm
ve/veya yaralanmaya yol
açan ve/veya
kullanımdaki diğer
mallarda zarara neden
olan hallerde
imalatçı-üreticiden
tazminat isteme hakkına
da sahiptir.
İmalatçı-üretici,
satıcı, bayi, acente,
ithalatçı ve 10 uncu
maddenin beşinci
fıkrasına göre kredi
veren ayıplı maldan ve
tüketicinin bu maddede
yer alan seçimlik
haklarından dolayı
müteselsilen sorumludur.
Ayıplı malın neden
olduğu zarardan dolayı
birden fazla kimse
sorumlu olduğu takdirde
bunlar müteselsilen
sorumludurlar. Satılan
malın ayıplı olduğunun
bilinmemesi bu
sorumluluğu ortadan
kaldırmaz.
Bu madde ile ayıba karşı
sorumlu tutulanlar,
ayıba karşı daha uzun
bir süre ile sorumluluk
üstlenmemişlerse, ayıplı
maldan sorumluluk, ayıp
daha sonra ortaya çıkmış
olsa bile malın
tüketiciye teslimi
tarihinden itibaren iki
yıllık zamanaşımına
tabidir. Bu süre konut
ve tatil amaçlı taşınmaz
mallarda beş yıldır.
Ayıplı malın neden
olduğu her türlü
zararlardan dolayı
yapılacak talepler ise
üç yıllık zamanaşımına
tabidir. Bu talepler
zarara sebep olan malın
piyasaya sürüldüğü
günden başlayarak on yıl
sonra ortadan kalkar.
Ancak, satılan malın
ayıbı, tüketiciden
satıcının ağır kusuru
veya hile ile
gizlenmişse zamanaşımı
süresinden
yararlanılamaz.
Ayıplı malın neden
olduğu zararlardan
sorumluluğa ilişkin
hükümler dışında, ayıplı
olduğu bilinerek satın
alınan mallar hakkında
yukarıdaki hükümler
uygulanmaz.
Satışa sunulacak ayıplı
mal üzerine ya da
ambalajına, imalatçı
veya satıcı tarafından
tüketicinin kolaylıkla
okuyabileceği şekilde
"özürlüdür" ibaresini
içeren bir etiket
konulması zorunludur.
Yalnızca ayıplı mal
satılan veya bir kat ya
da reyon gibi bir bölümü
sürekli olarak ayıplı
mal satışına,
tüketicinin bilebileceği
şekilde tahsis edilmiş
yerlerde bu etiketin
konulma zorunluluğu
yoktur. Malın ayıplı
olduğu hususu,
tüketiciye verilen
fatura, fiş veya satış
belgesi üzerinde
gösterilir.
Güvenli olmayan mallar,
piyasaya özürlüdür
etiketiyle dahi arz
edilemez. Bu ürünlere,
4703 sayılı Ürünlere
İlişkin Teknik Mevzuatın
Hazırlanması ve
Uygulanmasına Dair Kanun
hükümleri uygulanır.
Bu hükümler, mal
satışına ilişkin her
türlü tüketici işleminde
de uygulanır.
Ayıplı Hizmet
Madde 4/A-
Sağlayıcı tarafından
bildirilen reklam ve
ilânlarında veya
standardında veya teknik
kuralında tespit edilen
nitelik veya niteliği
etkileyen niceliğine
aykırı olan ya da
yararlanma amacı
bakımından değerini veya
tüketicinin ondan
beklediği faydaları
azaltan veya ortadan
kaldıran maddi, hukuki
veya ekonomik
eksiklikler içeren
hizmetler, ayıplı hizmet
olarak kabul edilir.
Tüketici, hizmetin ifa
edildiği tarihten
itibaren otuz gün
içerisinde bu ayıbı
sağlayıcıya bildirmekle
yükümlüdür. Tüketici bu
durumda, sözleşmeden
dönme, hizmetin yeniden
görülmesi veya ayıp
oranında bedel indirimi
haklarına sahiptir.
Tüketicinin sözleşmeyi
sona erdirmesi, durumun
gereği olarak haklı
görülemiyorsa, bedelden
indirim ile yetinilir.
Tüketici, bu seçimlik
haklarından biri ile
birlikte 4 üncü maddede
belirtilen şartlar
çerçevesinde tazminat da
isteyebilir. Sağlayıcı,
tüketicinin seçtiği bu
talebi yerine getirmekle
yükümlüdür.
Sağlayıcı, bayi, acente
ve 10 uncu maddenin
beşinci fıkrasına göre
kredi veren, ayıplı
hizmetten ve ayıplı
hizmetin neden olduğu
her türlü zarardan ve
tüketicinin bu maddede
yer alan seçimlik
haklarından dolayı
müteselsilen sorumludur.
Sunulan hizmetin ayıplı
olduğunun bilinmemesi bu
sorumluluğu ortadan
kaldırmaz.
Daha uzun bir süre için
garanti verilmemiş ise,
ayıp daha sonra ortaya
çıkmış olsa bile ayıplı
hizmetten dolayı
yapılacak talepler
hizmetin ifasından
itibaren iki yıllık
zamanaşımına tabidir.
Ayıplı hizmetin neden
olduğu her türlü
zararlardan dolayı
yapılacak talepler ise
üç yıllık zamanaşımına
tabidir. Ancak, sunulan
hizmetin ayıbı,
tüketiciden sağlayıcının
ağır kusuru veya hile
ile gizlenmişse
zamanaşımı süresinden
yararlanılamaz.
Ayıplı hizmetin neden
olduğu zararlardan
sorumluluğa ilişkin
hükümler dışında, ayıplı
olduğu bilinerek
edinilen hizmetler
hakkında yukarıdaki
hükümler uygulanmaz.
Bu hükümler, hizmet
sağlamaya ilişkin her
türlü tüketici işleminde
de uygulanır.
Satıştan Kaçınma
Madde 5-
Üzerinde "numunedir"
veya "satılık değildir"
ibaresi bulunmayan bir
malın; ticarî bir
kuruluşun vitrininde,
rafında veya açıkça
görülebilir herhangi bir
yerinde teşhir edilmesi
halinde satıcı bu
malların satışından
kaçınamaz.
Hizmet sağlamada da
haklı bir sebep
olmaksızın kaçınılamaz.
Aksine bir teamül,
ticarî örf veya adet
yoksa, satıcı bir mal
veya hizmetin satışını o
mal veya hizmetin
kendisi tarafından
belirlenen miktar, sayı
veya ebat gibi koşullara
ya da başka bir mal veya
hizmetin satın
alınmasına bağlı
kılamaz.
Diğer mal satışı ve
hizmet sağlama
sözleşmelerinde de bu
hüküm uygulanır.
Sözleşmelerdeki
Haksız Şartlar
Madde 6- Satıcı
veya sağlayıcının
tüketiciyle müzakere
etmeden, tek taraflı
olarak sözleşmeye
koyduğu, tarafların
sözleşmeden doğan hak ve
yükümlülüklerinde iyi
niyet kuralına aykırı
düşecek biçimde tüketici
aleyhine dengesizliğe
neden olan sözleşme
koşulları haksız
şarttır.
Taraflardan birini
tüketicinin oluşturduğu
her türlü sözleşmede yer
alan haksız şartlar
tüketici için bağlayıcı
değildir.
Eğer bir sözleşme şartı
önceden hazırlanmışsa ve
özellikle standart
sözleşmede yer alması
nedeniyle tüketici
içeriğine etki
edememişse, o sözleşme
şartının tüketiciyle
müzakere edilmediği
kabul edilir.
Sözleşmenin bütün olarak
değerlendirilmesinden,
standart sözleşme olduğu
sonucuna varılırsa, bu
sözleşmedeki bir şartın
belirli unsurlarının
veya münferit bir
hükmünün müzakere
edilmiş olması,
sözleşmenin kalan
kısmına bu maddenin
uygulanmasını
engellemez.
Bir satıcı veya
sağlayıcı, bir standart
şartın münferiden
tartışıldığını ileri
sürüyorsa, bunu ispat
yükü ona aittir.
6/A, 6/B, 6/C, 7, 9,
9/A, 10, 10/A ve 11/A
maddelerinde yazılı
olarak düzenlenmesi
öngörülen tüketici
sözleşmeleri en az oniki
punto ve koyu siyah
harflerle düzenlenir ve
sözleşmede bulunması
gereken şartlardan bir
veya birkaçının
bulunmaması durumunda
eksiklik sözleşmenin
geçerliliğini etkilemez.
Bu eksiklik satıcı veya
sağlayıcı tarafından
derhal giderilir.
Bakanlık standart
sözleşmelerde yer alan
haksız şartların tespit
edilmesine ve bunların
sözleşme metninden
çıkartılmasının
sağlanmasına ilişkin
usul ve esasları
belirler.
Taksitle Satış
Madde 6/A-
Taksitle satış, satım
bedelinin en az iki
taksitle ödendiği ve
malın veya hizmetin
sözleşmenin düzenlendiği
anda teslim veya ifa
edildiği satım türüdür.
Taksitle satış
sözleşmesinin yazılı
şekilde yapılması
zorunludur. Sözleşmede
bulunması gereken asgari
koşullar aşağıda
gösterilmiştir:
a) Tüketicinin ve satıcı
veya sağlayıcının isim,
unvan, açık adresleri ve
varsa erişim bilgileri,
b) Malın veya hizmetin
Türk Lirası olarak
vergiler dahil peşin
satış fiyatı,
c) Vadeye göre faiz ile
birlikte ödenecek Türk
Lirası olarak toplam
satış fiyatı,
d) Faiz miktarı, faizin
hesaplandığı yıllık oran
ve sözleşmede belirlenen
faiz oranının yüzde otuz
fazlasını geçmemek üzere
gecikme faizi oranı,
e) Peşinat tutarı,
f) Ödeme planı,
g) Borçlunun temerrüde
düşmesinin hukuki
sonuçları.
Satıcı veya sağlayıcı,
bu bilgilerin sözleşmede
yer almasını sağlamak ve
taraflar arasında
akdedilen sözleşmenin
bir nüshasını tüketiciye
vermekle yükümlüdür.
Sözleşmeden ayrı olarak
kıymetli evrak
niteliğinde senet
düzenlenecekse, bu
senet, her bir taksit
ödemesi için ayrı ayrı
olacak şekilde ve sadece
nama yazılı olarak
düzenlenir. Aksi
takdirde, kambiyo senedi
geçersizdir.
Taksitle satışlarda;
tüketici, borçlandığı
toplam miktarı önceden
ödeme hakkına sahiptir.
Tüketici aynı zamanda,
bir taksit miktarından
az olmamak şartıyla bir
veya birden fazla taksit
ödemesinde bulunabilir.
Her iki durumda da
satıcı, ödenen miktara
göre gerekli faiz
indirimini yapmakla
yükümlüdür.
Satıcı veya sağlayıcı,
taksitlerden birinin
veya birkaçının
ödenmemesi halinde kalan
borcun tümünün ifasını
talep etme hakkını saklı
tutmuşsa, bu hak; ancak
satıcının veya
sağlayıcının bütün
edimlerini ifa etmiş
olması durumunda ve
tüketicinin birbirini
izleyen en az iki
taksidi ödemede
temerrüde düşmesi ve
ödenmeyen taksit
toplamının satış
bedelinin en az onda
biri olması halinde
kullanılabilir. Ancak
satıcının veya
sağlayıcının bu hakkını
kullanabilmesi için en
az bir hafta süre
vererek muacceliyet
uyarısında bulunması
gerekir.
Sözleşme şartları
tüketici aleyhine hiçbir
şekilde değiştirilemez.
Devre tatil
Madde 6/B-
Devre tatil
sözleşmeleri, en az üç
yıl süre için yapılan ve
bu süre zarfında yıl
içinde, belirli veya
belirlenebilecek ve bir
haftadan az olmayacak
bir dönem için bir veya
daha fazla sayıdaki
taşınmazın kullanım
hakkının devri ya da
devri taahhüdünü içeren
ve bir nüshasının
tüketiciye verilmesi
zorunlu, yazılı sözleşme
ya da sözleşmeler
grubudur.
Devre tatil
sözleşmelerine ilişkin
usul ve esasları
Bakanlık belirler.
Paket tur
Madde 6/C-
Paket tur sözleşmeleri;
ulaştırma, konaklama ve
bunlara yardımcı
sayılmayan diğer
turistik hizmetlerin en
az ikisinin birlikte,
her şeyin dahil olduğu
fiyatla satılan veya
satış taahhüdü yapılan
ve hizmeti yirmidört
saatten uzun bir süreyi
kapsayan veya gecelik
konaklamayı içeren ve
bir nüshasının
tüketiciye verilmesi
zorunlu, önceden
düzenlenmiş yazılı
sözleşmelerdir.
Paket tur sözleşmelerine
ilişkin usul ve esasları
Bakanlık belirler.
Kampanyalı
Satışlar
Madde 7-
Kampanyalı satış,
gazete, radyo,
televizyon ilânı ve
benzeri yollarla
tüketiciye duyurularak
düzenlenen kampanyalara
iştirakçi kabul edilmesi
ve malın veya hizmetin
daha sonra teslim veya
ifa edilmesi suretiyle
yapılan satımdır.
Kampanyalı satışlar
Bakanlığın izni ile
yapılır. Bakanlık hangi
tür satışların izne tabi
olacağını, ön ödeme,
taksit miktarı, teslim
süresi, üretici firma
garantisi, yatırılacak
teminat ile kampanyalı
satışlarda uyulması
gereken usul ve esasları
tespit eder.
İlan ve taahhüt edilen
mal veya hizmetin
teslimatının veya
ifasının hiç ya da
gereği gibi yapılmaması
durumunda, satıcı,
sağlayıcı, bayi, acente,
imalatçı-üretici,
ithalatçı ve 10 uncu
maddenin beşinci
fıkrasına göre kredi
veren müteselsilen
sorumludur.
Tüketici kampanyadan
ayrılmaya karar
verdikten sonra
kampanyayı düzenleyen,
mal veya hizmetin
tüketiciye teslim
tarihini geçmemek
şartıyla tüketicinin o
ana kadar ödediği tüm
bedeli ödemekle
yükümlüdür.
Kampanyayı düzenleyen,
kampanyalı satışlarda
düzenlenecek yazılı
sözleşmede, 6/A
maddesinin ikinci
fıkrasında belirtilen
bilgilere ek olarak
"kampanya bitiş tarihi"
ve "mal veya hizmetin
teslim veya yerine
getirilme tarih ve
şekli"ne ilişkin
bilgileri de içeren
sözleşmenin bir
nüshasını tüketiciye
vermek zorundadır.
Sözleşmede aksi
kararlaştırılmadıkça, ön
ödeme tutarı, mal veya
hizmetin satış bedelinin
yüzde kırkından fazla
olamaz.
Kampanyalı satışlarda
malın teslim ya da
hizmetin ifa süresi on
iki ayı aşamaz. Konut ve
tatil amaçlı taşınmaz
mallar için bu süre otuz
aydır.
Tüketicinin ödemeye
ilişkin tüm edimlerini
yerine getirmesi
durumunda, malın teslimi
ya da hizmetin ifası,
ödemenin bitimini
takiben en geç bir ay
içinde yapılmak
zorundadır.
Kampanyalı taksitle
satışlarda 6/A maddesi
hükümleri de uygulanır.
Kapıdan Satış
Madde 8-
Kapıdan satış; işyeri,
fuar, panayır gibi satış
mekanları dışında
yapılan satımlardır.
Bakanlık, kapıdan satış
yapacaklarda aranılacak
nitelikleri, bu Kanuna
tabi olan ve olmayan
kapıdan satışları ve
kapıdan satışlara
ilişkin uygulama usul ve
esaslarını belirler.
Bu tür satışlarda;
tüketici, teslim aldığı
tarihten itibaren yedi
gün içinde malı kabul
etmekte veya hiçbir
gerekçe göstermeden ve
hiçbir yükümlülük altına
girmeden reddetmekte
serbesttir. Hizmetlerin
satımında ise bu süre,
sözleşmenin imzalandığı
tarihten itibaren
başlar. Bu süre dolmadan
satıcı veya sağlayıcı,
kapıdan satış işlemine
konu mal veya hizmet
karşılığında tüketiciden
herhangi bir isim
altında ödeme yapmasını
veya borç altına sokan
herhangi bir belge
vermesini isteyemez.
Satıcı, cayma bildirimi
kendisine ulaştığı andan
itibaren yirmi gün
içerisinde malı geri
almakla yükümlüdür.
Tüketici, malın mutat
kullanımı sebebiyle
meydana gelen değişiklik
ve bozulmalarından
sorumlu değildir.
Taksitle yapılan kapıdan
satışlarda 6/A maddesi,
kampanyalı kapıdan
satışlarda 7 nci madde
hükümleri ayrıca
uygulanır.
Kapıdan
Satışlarda Satıcının ve
Sağlayıcının Yükümlülüğü
Madde 9-
Kapıdan satış
sözleşmelerinde,
sözleşmede bulunması
gereken diğer unsurlara
ilave olarak mal veya
hizmetin nitelik ve
niceliğine ilişkin
açıklayıcı bilgiler,
cayma bildiriminin
yapılacağı açık adres ve
en az on altı punto ve
koyu siyah harflerle
yazılmış aşağıdaki ibare
yer almak zorundadır:
Tüketicinin hiçbir
hukuki ve cezai
sorumluluk
üstlenmeksizin ve hiçbir
gerekçe göstermeksizin
teslim aldığı veya
sözleşmenin imzalandığı
tarihten itibaren yedi
gün içerisinde malı veya
hizmeti reddederek
sözleşmeden cayma
hakkının var olduğunu ve
cayma bildiriminin
satıcı/sağlayıcıya
ulaşması tarihinden
itibaren malı geri
almayı taahhüt ederiz.
Tüketici, sahip olduğu
haklarının da yazılı
bulunduğu sözleşmeyi
imzalar ve kendi el
yazısı ile tarihini
yazar. Satıcı veya
sağlayıcı, bu bilgilerin
sözleşmede yer almasını
sağlamak ve taraflar
arasında akdedilen
sözleşmenin bir
nüshasını tüketiciye
vermekle yükümlüdür.
Bu madde hükümlerine
göre düzenlenmiş bir
sözleşmenin ve malın
tüketiciye teslim
edildiğini ispat
satıcıya veya
sağlayıcıya aittir. Aksi
takdirde, tüketici cayma
hakkını kullanmak için
yedi günlük süre ile
bağlı değildir.
Mesafeli
Sözleşmeler
Madde 9/A-
Mesafeli sözleşmeler;
yazılı, görsel, telefon
ve elektronik ortamda
veya diğer iletişim
araçları kullanılarak ve
tüketicilerle karşı
karşıya gelinmeksizin
yapılan ve malın veya
hizmetin tüketiciye
anında veya sonradan
teslimi veya ifası
kararlaştırılan
sözleşmelerdir.
Mesafeli satış
sözleşmesinin akdinden
önce, ayrıntıları
Bakanlıkça çıkarılacak
tebliğle belirlenecek
bilgilerin tüketiciye
verilmesi zorunludur.
Tüketici, bu bilgileri
edindiğini yazılı olarak
teyit etmedikçe sözleşme
akdedilemez. Elektronik
ortamda yapılan
sözleşmelerde teyid
işlemi, yine elektronik
ortamda yapılır.
Satıcı ve sağlayıcı,
tüketicinin siparişi
kendisine ulaştığı andan
itibaren otuz gün
içerisinde edimini
yerine getirir. Bu süre,
tüketiciye daha önceden
yazılı olarak
bildirilmek koşuluyla en
fazla on gün
uzatılabilir.
Satıcı veya sağlayıcı
elektronik ortamda
tüketiciye teslim edilen
gayri maddî malların
veya sunulan hizmetlerin
teslimatının ayıpsız
olarak yapıldığını
ispatla yükümlüdür.
Cayma hakkı süresince
sözleşmeye konu olan mal
veya hizmet karşılığında
tüketiciden herhangi bir
isim altında ödeme
yapmasının veya borç
altına sokan herhangi
bir belge vermesinin
istenemeyeceğine ilişkin
hükümler dışında kapıdan
satışlara ilişkin
hükümler mesafeli
sözleşmelere de
uygulanır.
Satıcı veya sağlayıcı
cayma bildiriminin
kendisine ulaştığı
tarihten itibaren on gün
içinde almış olduğu
bedeli, kıymetli evrakı
ve tüketiciyi bu hukukî
işlemden dolayı borç
altına sokan her türlü
belgeyi iade etmek ve
yirmi gün içerisinde de
malı geri almakla
yükümlüdür.
Tüketici Kredisi
Madde 10-
Tüketici kredisi,
tüketicilerin bir mal
veya hizmet edinmek
amacıyla kredi verenden
nakit olarak aldıkları
kredidir. Tüketici
kredisi sözleşmesinin
yazılı olarak yapılması
ve bu sözleşmenin bir
nüshasının tüketiciye
verilmesi zorunludur.
Taraflar arasında
akdedilen sözleşmede
öngörülen kredi
şartları, sözleşme
süresi içerisinde
tüketici aleyhine
değiştirilemez.
Sözleşmede;
a) Tüketici kredisi
tutarı,
b) Faiz ve diğer
unsurlarla birlikte
toplam borç tutarı,
c) Faizin hesaplandığı
yıllık oran,
d) Ödeme tarihleri,
anapara, faiz, fon ve
diğer masrafların ayrı
ayrı belirtildiği ödeme
planı,
e) İstenecek
teminatlar,
f) Akdi faiz oranının
yüzde otuz fazlasını
geçmemek üzere gecikme
faizi oranı,
g) Borçlunun temerrüde
düşmesinin hukuki
sonuçları,
h) Kredinin vadesinden
önce kapatılmasına
ilişkin şartlar,
ı) Kredinin yabancı para
birimi cinsinden
kullandırılması
durumunda, geri ödemeye
ilişkin taksitlerin ve
toplam kredi tutarının
hesaplanmasında, hangi
tarihteki kurun dikkate
alınacağına ilişkin
şartlar,
yer alır.
Kredi veren,
taksitlerden birinin
veya birkaçının
ödenmemesi halinde kalan
borcun tümünün ifasını
talep etme hakkını saklı
tutmuşsa, bu hak; ancak
kredi verenin bütün
edimlerini ifa etmiş
olması durumunda ve
tüketicinin birbirini
izleyen en az iki
taksidi ödemede
temerrüde düşmesi
halinde kullanılabilir.
Ancak kredi verenin bu
hakkını kullanabilmesi
için en az bir hafta
süre vererek muacceliyet
uyarısında bulunması
gerekir. Tüketici
kredisinin teminatı
olarak şahsi teminat
verildiği hallerde,
kredi veren, asıl
borçluya başvurmadan,
kefilden borcun ifasını
isteyemez.
Tüketici, kredi verene
borçlandığı toplam
miktarı önceden
ödeyebileceği gibi aynı
zamanda vadesi gelmemiş
bir ya da birden çok
taksit ödemesinde de
bulunabilir. Her iki
durumda da kredi veren,
ödenen miktara göre
gerekli faiz ve komisyon
indirimini yapmakla
yükümlüdür. Bakanlık
ödenen miktara göre
gerekli faiz ve komisyon
indiriminin ne oranda
yapılacağının usul ve
esaslarını belirler.
Kredi verenin, tüketici
kredisini, belirli marka
bir mal veya hizmet
satın alınması ya da
belirli bir satıcı veya
sağlayıcı ile yapılacak
satış sözleşmesi şartı
ile vermesi durumunda
satılan malın veya
hizmetin hiç ya da
zamanında teslim veya
ifa edilmemesi halinde
kredi veren tüketiciye
karşı satıcı veya
sağlayıcı ile birlikte
müteselsilen sorumlu
olur.
Kredi verenin ödemeleri
bir kıymetli evraka
bağlaması ya da krediyi
kıymetli evrak kabul
etmek suretiyle teminat
altına alması yasaktır.
Bu yasağa rağmen
tüketiciden bir kıymetli
evrak alınacak olursa,
tüketici bu kıymetli
evrakı kredi verenden
geri istemek hakkına
sahiptir. Ayrıca, kredi
veren kıymetli evrakın
ciro edilmesi sebebiyle
tüketicinin uğradığı
zararı tazmin etmekle
yükümlüdür.
Kredi Kartları
Madde 10/A-
Kredi kartı ile mal veya
hizmet alımı sonucu
nakdi krediye dönüşen
veya kredi kartı ile
nakit çekim suretiyle
kullanılan krediler de
10 uncu madde
hükümlerine tabidir.
Ancak, bu tür krediler
hakkında 10 uncu
maddenin ikinci
fıkrasının (a), (b), (h)
ve (ı) bentleri ile
dördüncü fıkra hükmü
uygulanmaz.
Kredi veren tarafından
tüketiciye gönderilen
dönemsel hesap özetleri,
10 uncu maddenin ikinci
fıkrasının (d) bendinde
öngörülen ödeme planı
hükmündedir. Dönemsel
hesap özetinde yer alan
asgari ödeme tutarının
vadesinde ödenmemesi
halinde; tüketici, 10
uncu maddenin (f)
bendinde yer alan
gecikme faizi dışında
herhangi bir isim
altında yükümlülük
altına sokulamaz.
Kredi veren faiz
artırımını otuz gün
önceden tüketiciye
bildirmek zorundadır.
Kredi veren tarafından
artırılan faiz oranı
geriye dönük olarak
uygulanamaz. Tüketici
bildirim tarihinden
itibaren en geç altmış
gün içinde tüm borcu
ödeyip kredi kullanmaya
son verdiği takdirde
faiz artışından
etkilenmez.
Mal veya hizmetin kredi
kartı ile satın alındığı
durumlarda, satıcı veya
sağlayıcı, tüketiciden
komisyon veya benzeri
bir isim altında ilave
ödemede bulunmasını
isteyemez.
Süreli Yayınlar
Madde 11-
Süreli yayın
kuruluşlarınca
düzenlenen ve her ne
amaç ve şekilde olursa
olsun, bilet, kupon,
iştirak numarası, oyun,
çekiliş ve benzeri
yollarla süreli yayın
dışında ikinci bir ürün
ve/veya hizmetin
verilmesinin taahhüt
edildiği durumlarda;
kitap, dergi,
ansiklopedi, afiş,
bayrak, poster, sözlü
veya görüntülü manyetik
bant veya optik disk
gibi süreli yayıncılık
amaçlarına aykırı
olmayan kültürel ürünler
dışında hiçbir mal ya da
hizmetin taahhüdü ve
dağıtımı yapılamaz. Bu
amaçla kampanya
düzenlenmesi halinde,
kampanya süresi altmış
günü geçemez. Kampanya
konusu mal veya hizmet
bedelinin bir bölümünün
tüketici tarafından
karşılanması istenemez.
Süreli yayın kuruluşu,
kampanyaya ait reklam ve
ilânlarında, kampanya
konusu mal veya hizmetin
Türkiye genelinde
teslim ve ifa
tarihlerine ilişkin
programını ilân etmek
ve kampanya konusu mal
veya hizmetin teslim ve
ifasını, kampanyanın
bitiminden itibaren otuz
gün içinde yerine
getirmek zorundadır.
Kampanya süresince,
süreli yayının satış
fiyatı, ikinci ürün
olarak verilmesi taahhüt
edilen mal veya hizmetin
yol açtığı maliyet
artışı nedeniyle
artırılamaz. Kampanya
konusu mal veya hizmet
taahhüdü ve dağıtımı
bölünerek yapılamayacağı
gibi, bu mal veya
hizmetin ayrılmaz ya da
tamamlayıcı parçaları da
ayrı bir kampanya konusu
haline getirilemez. Bu
Kanunun uygulamasında,
ikinci ürün olarak
verilmesi taahhüt edilen
her bir mal veya hizmete
ilişkin işlemler
bağımsız bir kampanya
olarak kabul edilir.
Süreli yayın kuruluşları
tarafından
düzenlenmeyen, ancak
süreli yayınla doğrudan
veya dolaylı
irtibatlandırılan
kampanyalar da bu
hükümlere tabidir.
Abonelik
Sözleşmeleri
Madde 11/A- Her
türlü abonelik
sözleşmelerine taraf
olan tüketiciler,
isteklerini satıcıya
yazılı olarak bildirmek
kaydıyla aboneliklerine
tek taraflı son
verebilirler.
Satıcı tüketicinin
aboneliğe son verme
isteğini, yazılı
bildirimin kendisine
ulaştığı tarihten
itibaren en geç yedi gün
içinde yerine getirmekle
yükümlüdür.
Süreli yayın aboneliğine
son verme isteği ise;
yazılı bildirimin
satıcıya ulaştığı
tarihten itibaren günlük
yayınlarda onbeş gün,
haftalık yayınlarda bir
ay, aylık yayınlarda üç
ay sonra yürürlüğe
girer. Daha uzun süreli
yayınlarda ise,
bildirimden sonraki ilk
yayını müteakiben
yürürlüğe konulur.
Satıcı, abone ücretinin
geri kalan kısmını
hiçbir kesinti
yapmaksızın onbeş gün
içinde iade etmekle
yükümlüdür.
Fiyat Etiketi
Madde 12-
Perakende satışa arz
edilen malların veya
ambalajlarının yahut
kaplarının üzerine
kolaylıkla görülebilir,
okunabilir şekilde o
malla ilgili tüm
vergiler dahil fiyat,
üretim yeri ve ayırıcı
özelliklerini içeren
etiket konulması, etiket
konulması mümkün olmayan
hallerde aynı bilgileri
kapsayan listelerin
görülebilecek şekilde
uygun yerlere asılması
zorunludur.
Hizmetlerin tarife ve
fiyatlarını gösteren
listeler de birinci
fıkraya göre
düzenlenerek asılır.
Etiket, fiyat ve tarife
listelerinde belirtilen
fiyat ile kasa fiyatı
arasında fark olması
durumunda tüketici
lehine olan fiyat
üzerinden satış yapılır.
Fiyatı; Bakanlar Kurulu,
kamu kurum ve
kuruluşları veya kamu
kurumu niteliğinde
meslek kuruluşları
tarafından belirlenen
mal veya hizmetlerin,
belirlenen bu fiyatın
üzerinde bir fiyatla
satışa sunulması
yasaktır.
Bakanlık, etiket ve
tarife listelerinin
şeklini, içeriğini, usul
ve esaslarını bir
yönetmelikle düzenler.
Bakanlık ve belediyeler,
bu madde hükümlerinin
uygulanması ve
izlenmesine ilişkin
işleri yürütmekle ayrı
ayrı görevlidirler.
Garanti Belgesi
Madde 13-
İmalatçı veya
ithalatçılar ithal
ettikleri veya
ürettikleri sanayi
malları için Bakanlıkça
onaylı garanti belgesi
düzenlemek zorundadır.
Mala ilişkin faturanın
tarih ve sayısını içeren
garanti belgesinin
tekemmül ettirilerek
tüketiciye verilmesi
sorumluluğu satıcı, bayi
veya acenteye aittir.
Garanti süresi malın
teslim tarihinden
itibaren başlar ve
asgari iki yıldır.
Ancak, özelliği
nedeniyle bazı malların
garanti şartları,
Bakanlıkça başka bir
ölçü birimi ile
belirlenebilir.
Satıcı; garanti belgesi
kapsamındaki malların,
garanti süresi
içerisinde arızalanması
halinde malı işçilik
masrafı, değiştirilen
parça bedeli ya da başka
herhangi bir ad altında
hiçbir ücret talep
etmeksizin tamir ile
yükümlüdür.
Tüketici onarım hakkını
kullanmışsa, garanti
süresi içerisinde sık
arızalanması nedeniyle
maldan yararlanamamanın
süreklilik arz etmesi
veya tamiri için gereken
azami sürenin aşılması
veya tamirinin mümkün
bulunmadığının
anlaşılması hallerinde,
4 üncü maddede yer alan
diğer seçimlik haklarını
kullanabilir. Satıcı bu
talebi reddedemez.
Tüketicinin bu talebinin
yerine getirilmemesi
durumunda satıcı, bayi,
acente, imalatçı-üretici
ve ithalatçı
müteselsilen sorumludur.
Tüketicinin malı
kullanım kılavuzunda yer
alan hususlara aykırı
kullanmasından
kaynaklanan arızalar,
iki ve üçüncü fıkra
hükümleri kapsamı
dışındadır.
Bakanlık, hangi sanayi
mallarının garanti
belgesi ile satılmak
zorunda bulunduğunu ve
bu malların arızalarının
tamiri için gereken
azami süreleri Türk
Standartları
Enstitüsünün görüşünü
alarak tespit ve ilânla
görevlidir.
Tanıtma ve
Kullanma Kılavuzu
Madde 14- Yurt
içinde üretilen veya
ithal edilen sanayi
mallarının tanıtım,
kullanım, bakım ve basit
onarımına ilişkin Türkçe
kılavuzla ve
gerektiğinde
uluslararası sembol ve
işaretleri kapsayan
etiketle satılması
zorunludur.
Bakanlık, sanayi
mallarından hangilerinin
tanıtma ve kullanım
kılavuzu ve etiket ile
satılmak zorunda
bulunduğunu ve bunlarda
bulunması gereken asgari
unsurları Türk
Standartları
Enstitüsünün görüşünü
alarak tespit ve ilânla
görevlidir.
Satış Sonrası
Hizmetler
Madde 15-
İmalatçı veya
ithalatçılar,
sattıkları, ürettikleri
veya ithal ettikleri
sanayi malları için o
malın Bakanlıkça tespit
ve ilân edilen kullanım
ömrü süresince, yeterli
teknik personel ve yedek
parça stoku bulundurmak
suretiyle bakım ve
onarım hizmetlerini
sunmak zorundadırlar.
İmalatçı veya
ithalatçıların
bulundurmaları gereken
yedek parça stok miktarı
Bakanlıkça belirlenir.
İthalatçının herhangi
bir şekilde ticari
faaliyetinin sona ermesi
halinde, kullanım ömrü
süresince bakım ve
onarım hizmetlerini, o
malın yeni ithalatçısı
sunmak zorundadır.
Bakanlık, hangi mallar
için servis istasyonları
kurulmasının zorunlu
olduğu ile servis
istasyonlarının kuruluş
ve işleyişine dair usul
ve esasları Türk
Standartları
Enstitüsünün görüşünü
alarak tespit ve ilânla
görevlidir.
Garanti belgesiyle
satılmak zorunda olan
bir sanayi malının
garanti süresi
sonrasında arızalanması
durumunda, o malın
Bakanlıkça belirlenen
azami tamir süresi
içerisinde onarımı
zorunludur.
Ticari Reklam ve
İlanlar
Madde 16-
Ticari reklam ve
ilânların kanunlara,
Reklam Kurulunca
belirlenen ilkelere,
genel ahlaka, kamu
düzenine, kişilik
haklarına uygun, dürüst
ve doğru olmaları
esastır.
Tüketiciyi aldatıcı,
yanıltıcı veya onun
tecrübe ve bilgi
noksanlıklarını istismar
edici, tüketicinin can
ve mal güvenliğini
tehlikeye düşürücü,
şiddet hareketlerini ve
suç işlemeyi özendirici,
kamu sağlığını bozucu,
hastaları, yaşlıları,
çocukları ve özürlüleri
istismar edici reklam ve
ilânlar ve örtülü reklam
yapılamaz.
Aynı ihtiyaçları
karşılayan ya da aynı
amaca yönelik rakip mal
ve hizmetlerin
karşılaştırmalı
reklamları yapılabilir.
Reklam veren, ticari
reklam veya ilânda yer
alan somut iddiaları
ispatla yükümlüdür.
Reklam verenler,
reklamcılar ve mecra
kuruluşları bu madde
hükümlerine uymakla
yükümlüdürler.
Reklam Kurulu
Madde 17-
Ticari reklam ve
ilânlarda uyulması
gereken ilkeleri
belirlemek, bu ilkeler
çerçevesinde ticari
reklam ve ilânları
incelemek ve inceleme
sonucuna göre, 16 ncı
madde hükümlerine aykırı
reklam ve ilânları üç
aya kadar tedbiren
durdurma ve/veya
durdurma ve/veya aynı
yöntemle düzeltme
ve/veya para cezası
verme hususlarında
görevli bir Reklam
Kurulu oluşturulur.
Reklam Kurulu kararları
Bakanlıkça uygulanır.
Reklam Kurulu, ticari
reklam ve ilânlarda
uyulması gereken
ilkeleri belirlemede;
ülke koşullarının yanı
sıra, reklamcılık
alanında evrensel kabul
görmüş tanım ve
kuralları da dikkate
alır.
Başkanlığı, Bakanın
görevlendireceği ilgili
Genel Müdür tarafından
yürütülen Reklam Kurulu;
a) Bakanlıkça ilgili
Genel Müdür Yardımcıları
arasından
görevlendirilecek bir
üye,
b) Adalet Bakanlığınca,
bu Bakanlıkta idari
görevlerde çalışan
hakimler arasından
görevlendirilecek bir
üye,
c) Türkiye
Radyo-Televizyon
Kurumunca
görevlendirilecek reklam
konusunda uzman bir
üye,
d) Yükseköğretim
Kurulunun reklamcılık
alanında uzman
üniversite öğretim
elemanları arasından
seçeceği bir
üye,
e) Türk Tabibleri
Birliği Merkez
Konseyinin
görevlendireceği doktor
bir üye,
f) Türkiye Barolar
Birliğinin
görevlendireceği avukat
bir
üye,
g) Türkiye Odalar ve
Borsalar Birliğinin
değişik sektörlerden
görevlendireceği dört
üye,
h) Türkiye’deki tüm
gazeteciler
derneklerinin kendi
aralarından seçeceği bir
üye,
i) Reklamcılar
derneklerinin veya varsa
üst kuruluşlarının
seçeceği bir üye,
j) Tüketici Konseyinin
Konseye katılan tüketici
örgütü temsilcileri
arasından seçeceği veya
üst örgütlerinin
görevlendireceği bir
üye,
k) Türkiye Ziraat
Odaları Birliğinin
görevlendireceği bir
üye,
l) Türkiye Esnaf ve
Sanatkarlar
Konfederasyonunun
görevlendireceği bir
üye,
m) Türk Standartları
Enstitüsünden bir
üye,
n) Diyanet İşleri
Başkanlığından bir
üye,
o) Türk Mühendis ve
Mimar Odaları
Birliğinden bir
üye,
p) İşçi sendikaları
konfederasyonlarından
bir üye,
r) Memur sendikaları
konfederasyonlarından
bir
üye,
s) Türkiye Serbest
Muhasebeci Mali
Müşavirler ve Yeminli
Mali Müşavirler Odaları
Birliğinin
görevlendireceği bir
üye,
t) Ankara, İstanbul ve
İzmir Büyükşehir
Belediyelerinin kendi
aralarından seçeceği bir
üye,
u) Türk Eczacılar
Birliğinden bir üye,
v) Türk Diş Hekimleri
Birliğinden bir üye,
olmak üzere yirmibeş
üyeden oluşur.
Kurul üyelerinin görev
süreleri üç yıldır.
Süresi bitenler yeniden
görevlendirilebilir veya
seçilebilir. Üyelikler
herhangi bir sebeple
boşaldığı takdirde
boşalan yerlere üçüncü
fıkra esasları dahilinde
bir ay içerisinde
görevlendirme veya seçim
yapılır.
Kurul en az ayda bir
defa veya ihtiyaç
duyulduğu her zaman
Başkanın çağrısı üzerine
toplanır.
Kurul, Başkan dahil en
az ondört üyenin hazır
bulunması ile toplanır
ve toplantıya
katılanların çoğunluğu
ile karar verir.
Kurul, gerekli görülen
hallerde sürekli ve
geçici olarak görev
yapmak üzere özel
ihtisas komisyonları
kurabilir. Kurulun bu
komisyonlarda görev
yapmasını uygun göreceği
kamu personeli, ilgili
kamu kuruluşlarınca
görevlendirilir.
Kurul üyeleri ile özel
ihtisas komisyonu
üyelerinden kamu
görevlisi olanlara
verilecek huzur hakkı
ile kamu görevlisi
olmayan kurul üyelerine
ödenecek huzur ücreti
Maliye Bakanlığının
uygun görüşü alınarak
Bakanlıkça belirlenir.
Kurulun sekretarya
hizmetleri Bakanlık
tarafından yerine
getirilir.
Reklam Kurulu kararları,
tüketicilerin
bilgilendirilmesi,
aydınlatılması ve
ekonomik çıkarlarının
korunması amacıyla
Reklam Kurulu
Başkanlığınca açıklanır.
Reklam Kurulunun
görevleri, kuruluş,
çalışma usul ve esasları
ile sekretarya
hizmetlerinin ne suretle
yerine getirileceği
Bakanlık tarafından
çıkarılacak bir
yönetmelikle belirlenir.
Zararlı
Tehlikeli Mal ve
Hizmetler
Madde 18-
Tüketicinin kullanımına
sunulan mal ve
hizmetlerin kişi beden
ve ruh sağlığı ile
çevreye zararlı veya
tehlikeli olabilmesi
durumunda, bu malların
emniyetle
kullanılabilmesi için
üzerine veya ekli
kullanım kılavuzlarına,
bu durumla ilgili
açıklayıcı bilgi ve
uyarılar, açıkça
görülecek ve okunacak
şekilde konulur veya
yazılır.
Bakanlık, hangi mal veya
hizmetlerin açıklayıcı
bilgi ve uyarıları
taşıması gerektiğini ve
bu bilgi ve uyarıların
şeklini ve yerini ilgili
bakanlık ve diğer
kuruluşlarla birlikte
tespit ve ilânla
görevlidir.
Mal ve Hizmet
Denetimi
Madde 19-
Tüketiciye sunulan mal
ve hizmetler; ilgili
bakanlıklar tarafından
Resmi Gazetede
yayımlanarak mecburi
uygulamaya konulan
standartlar dahil olmak
üzere uyulması zorunlu
olan teknik düzenlemeye
uygun olmalıdır.
İlgili bakanlıklar, bu
esaslara göre denetim
yapmak veya yaptırmakla
görevlidir. Mal ve
hizmet denetimine
ilişkin usul ve esaslar
her bir ilgili
bakanlıkça ayrı ayrı
tespit ve ilân edilir.
Tüketicinin
Eğitilmesi
Madde 20-
Tüketicinin eğitilmesi
konusunda örgün ve
yaygın eğitim
kurumlarının ders
programlarına, Millî
Eğitim Bakanlığınca
gerekli ilaveler
yapılır.
Tüketicinin eğitilmesi
ve bilinçlendirilmesi
için radyo ve
televizyonlarda
programlar
düzenlenmesine ilişkin
usul ve esaslar,
Tüketici Konseyinin
önerisi ile Bakanlıkça
tespit ve ilân olunur.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Tüketici Kuruluşları
Tüketici Konseyi
Madde 21-
Tüketicinin
sorunlarının,
ihtiyaçlarının ve
çıkarlarının korunmasına
ilişkin gerekli
tedbirleri araştırmak,
sorunların evrensel
tüketici hakları
doğrultusunda çözülmesi
için alınacak
tedbirlerle, bu Kanunun
uygulanmasına yönelik
tedbirlere dair
görüşleri, ilgili
mercilerce öncelikle ele
alınmak üzere iletmek
amacıyla, Bakanlığın
koordinatörlüğünde bir
"Tüketici Konseyi"
kurulur.
Tüketici Konseyi,
Bakanın veya
görevlendireceği bir
Bakanlık görevlisinin
başkanlığında, Adalet,
İçişleri, Maliye, Milli
Eğitim, Sağlık,
Ulaştırma, Tarım ve
Köyişleri, Sanayi ve
Ticaret, Turizm ve Çevre
bakanlıkları ile Devlet
Planlama Teşkilatı
Müsteşarlığı, Hazine
Müsteşarlığı, Dış
Ticaret Müsteşarlığı,
Türk Patent Enstitüsü
Başkanlığı, Devlet
İstatistik Enstitüsü
Başkanlığı, Türk
Standartları Enstitüsü
Başkanlığı, Rekabet
Kurumu, Radyo ve
Televizyon Üst Kurulu,
Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumu,
Telekomünikasyon Kurumu,
Türk Akreditasyon
Kurumu, Milli
Prodüktivite Merkezi,
Diyanet İşleri
Başkanlığı, büyük şehir
belediyeleri, il
belediyelerini temsilen
Türk Belediyeler
Birliği, işçi
sendikaları
konfederasyonları, memur
sendikaları
konfederasyonları,Türkiye
İşveren Sendikaları
Konfederasyonu, Türkiye
Milli Kooperatifler
Birliği, Yükseköğretim
Kurulu, Türkiye Barolar
Birliği, Türkiye Serbest
Muhasebeci Mali
Müşavirler ve Yeminli
Mali Müşavirler Odaları
Birliği, Türk Mühendis
ve Mimar Odaları
Birliği, Türk Eczacılar
Birliği, Türk Tabipleri
Birliği, Türk
Dişhekimleri Birliği,
Türk Veteriner Hekimleri
Birliği, Türkiye Esnaf
ve Sanatkarları
Konfederasyonu, Türkiye
Odalar ve Borsalar
Birliği, Türkiye
Bankalar Birliği,
Türkiye Seyahat
Acenteleri Birliği,
Türkiye Otelciler
Birliği, Türkiye Ziraat
Odaları Birliği, Tüketim
Kooperatifleri Merkez
Birliği, Ahilik
Araştırma ve Kültür
Vakfı ve tüketici
örgütleri
temsilcilerinden oluşur.
Tüketici Konseyini
oluşturan kurum ve
kuruluşların
temsilcilerinin sayı ve
nitelikleri ile Tüketici
Konseyine katılabilmek
için tüketici
örgütlerinin sahip
olmaları gereken asgari
üye sayısı ve bu
örgütlerin Tüketici
Konseyine gönderecekleri
temsilci sayısı
Bakanlıkça belirlenir.
Ancak, kamu kurum ve
kuruluşlarından gelen
temsilcilerin sayısı,
hiçbir şekilde Tüketici
Konseyinin toplam üye
sayısının yüzde
ellisinden fazla olamaz.
Tüketici Konseyi yılda
en az bir kez toplanır.
Tüketici Konseyinin
çalışma usul ve esasları
ile diğer hususlar
Bakanlıkça çıkarılacak
bir yönetmelikle
düzenlenir.
Tüketici
Sorunları Hakem Heyeti
Madde 22-
Bakanlık, il ve ilçe
merkezlerinde, bu
Kanunun uygulamasından
doğan uyuşmazlıklara
çözüm bulmak amacıyla en
az bir tüketici
sorunları hakem heyeti
oluşturmakla görevlidir.
Başkanlığı Sanayi ve
Ticaret İl Müdürü veya
görevlendireceği bir
memur tarafından
yürütülen tüketici
sorunları hakem heyeti;
belediye başkanının
konunun uzmanı belediye
personeli arasından
görevlendireceği bir
üye, baronun mensupları
arasından
görevlendireceği bir
üye, ticaret ve sanayi
odası ile esnaf ve
sanatkar odalarının
görevlendireceği bir üye
ve tüketici
örgütlerinin
seçecekleri bir üye
olmak üzere başkan dahil
beş üyeden oluşur.
Ticaret ve sanayi odası
ya da ayrı ayrı
kurulduğu yerlerde
ticaret odası ile esnaf
ve sanatkar odalarının
görevlendireceği üye,
uyuşmazlığın satıcı
tarafını oluşturan
kişinin tacir veya esnaf
ve sanatkar olup
olmamasına göre ilgili
odaca görevlendirilir.
Bakanlık taşra
teşkilatının bulunmadığı
il ve ilçelerde tüketici
sorunları hakem
heyetinin başkanlığı en
büyük mülki amir ya da
görevlendireceği bir
memur tarafından
yürütülür. Tüketici
örgütü olmayan yerlerde
tüketiciler, tüketim
kooperatifleri
tarafından temsil
edilir. Tüketici
sorunları hakem
heyetinin oluşumunun
sağlanamadığı yerlerde
noksan üyelikler,
belediye meclislerince
re'sen doldurulur.
Tüketici sorunları hakem
heyetlerinde heyetin
çalışmalarına ve
kararlarına esas olacak
dosyaları hazırlamak ve
uyuşmazlığa ilişkin
raporu sunmak üzere en
az bir raportör
görevlendirilir.
Değeri beşyüz milyon
liranın altında bulunan
uyuşmazlıklarda tüketici
sorunları hakem
heyetlerine başvuru
zorunludur. Bu
uyuşmazlıklarda heyetin
vereceği kararlar
tarafları bağlar. Bu
kararlar İcra ve İflas
Kanununun ilamların
yerine getirilmesi
hakkındaki hükümlerine
göre yerine getirilir.
Taraflar bu kararlara
karşı onbeş gün içinde
tüketici mahkemesine
itiraz edebilirler.
İtiraz, tüketici
sorunları hakem heyeti
kararının icrasını
durdurmaz. Ancak, talep
edilmesi şartıyla hakim,
tüketici sorunları hakem
heyeti kararının
icrasını tedbir yoluyla
durdurabilir. Tüketici
sorunları hakem heyeti
kararlarına karşı
yapılan itiraz üzerine
tüketici mahkemesinin
vereceği karar kesindir.
Değeri beşyüz milyon
lira ve üstündeki
uyuşmazlıklarda tüketici
sorunları hakem
heyetlerinin verecekleri
kararlar, tüketici
mahkemelerinde delil
olarak ileri
sürülebilir. Kararların
bağlayıcı veya delil
olacağına ilişkin
parasal sınırlar her
yılın Ekim ayı sonunda
Devlet İstatistik
Enstitüsünün Toptan Eşya
Fiyatları Endeksinde
meydana gelen yıllık
ortalama fiyat artışı
oranında artar. Bu
durum, Bakanlıkça her
yıl Aralık ayı içinde
Resmi Gazetede ilân
edilir.
25 inci maddede cezai
yaptırıma bağlanmış
hususlar dışındaki tüm
uyuşmazlıklar, tüketici
sorunları hakem
heyetlerinin görev ve
yetkileri
kapsamındadır.
Tüketici Sorunları Hakem
Heyetleri Başkan ve
üyeleri ile raportörlere
verilen huzur hakkı veya
huzur ücretinin
ödenmesine ilişkin esas
ve usuller, bir ayda
ödenecek tutar 2000
gösterge rakamının memur
aylık katsayısıyla
çarpımı sonucu bulunacak
miktarı geçmemek üzere
Maliye Bakanlığının
uygun görüşü alınarak
Bakanlıkça belirlenir.
Tüketici sorunları hakem
heyetlerinin kurulması,
çalışma usul ve esasları
ile diğer hususlar
Bakanlıkça çıkarılacak
bir yönetmelikte
düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Yargılama ve Cezaya
İlişkin Hükümler
Tüketici
Mahkemeleri
Madde 23- Bu
Kanunun uygulanmasıyla
ilgili olarak çıkacak
her türlü ihtilaflara
tüketici mahkemelerinde
bakılır. Tüketici
mahkemelerinin yargı
çevresi, Hakimler ve
Savcılar Yüksek
Kurulunca belirlenir.
Tüketici mahkemeleri
nezdinde tüketiciler,
tüketici örgütleri ve
Bakanlıkça açılacak
davalar her türlü resim
ve harçtan muaftır.
Tüketici örgütlerince
açılacak davalarda
bilirkişi ücretleri, 29
uncu maddeye göre
bütçede öngörülen
ödenekten(*) Bakanlıkça
karşılanır. Davanın,
davalı aleyhine
sonuçlanması durumunda,
bilirkişi ücreti 6183
sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanun
hükümlerine göre
davalıdan tahsil
olunarak 29 uncu maddede
düzenlenen esaslara göre
bütçeye gelir(*)
kaydedilir. Tüketici
mahkemelerinde görülecek
davalar Hukuk Usulü
Muhakemeleri Kanununun
Yedinci Babı, Dördüncü
Faslı hükümlerine göre
yürütülür.
Tüketici davaları
tüketicinin ikametgahı
mahkemesinde de
açılabilir.
Bakanlık ve tüketici
örgütleri münferit
tüketici sorunu olmayan
ve genel olarak
tüketicileri
ilgilendiren hallerde bu
Kanunun ihlali nedeniyle
kanuna aykırı durumun
ortadan kaldırılması
amacıyla tüketici
mahkemelerinde dava
açabilirler.
Gerekli hallerde
tüketici mahkemeleri
ihlalin tedbiren
durdurulmasına karar
verebilir. Tüketici
Mahkemesince uygun
görülen tedbir
kararları, masrafı daha
sonra haksız çıkan
taraftan alınmak ve 29
uncu maddede düzenlenen
esaslara göre bütçeye
gelir (*) kaydedilmek
üzere, ülke düzeyinde
yayınlanan gazetelerden
birinde Basın İlan
Kurumunca ve ayrıca
varsa davanın açıldığı
yerde yayınlanan mahalli
bir gazetede derhal ilân
edilir.
Kanuna aykırı durumun
ortadan kaldırılmasına
yönelik Tüketici
Mahkemesi kararları ise
masrafı davalıdan
alınmak üzere aynı
yöntemle derhal ilân
edilir.
Üretimin Satışın
Durdurulması ve Malın
Toplatılması
Madde 24-
Satışa sunulan bir seri
malın ayıplı olması
durumunda Bakanlık,
tüketiciler veya
tüketici örgütleri,
ayıplı seri malın
üretiminin ve satışının
durdurulması ve satış
amacıyla elinde
bulunduranlardan
toplatılması için dava
açabilir.
Satışa sunulan bir seri
malın ayıplı olduğunun
mahkeme kararı ile
tespit edilmesi halinde,
malın satışı geçici
olarak durdurulur.
Mahkeme kararının tebliğ
tarihinden itibaren en
geç üç ay içinde malın
ayıbının ortadan
kaldırılması için
üretici-imalatçı ve/veya
ithalatçı firma
uyarılır. Malın ayıbının
ortadan kalkmasının
imkânsız olması halinde
mal, üretici-imalatçı
ve/veya ithalatçı
tarafından toplanır veya
toplattırılır.
Toplatılan mallar
taşıdıkları risklere
göre kısmen veya tamamen
imha edilir veya
ettirilir.
Satışa sunulan bir seri
malın, tüketicinin
güvenliğini tehlikeye
sokan ayıp taşıması
durumunda, 4703 sayılı
Ürünlere İlişkin Teknik
Mevzuatın Hazırlanması
ve Uygulanmasına Dair
Kanun hükümleri
saklıdır.
Ayıplı malları satın
alan tüketicilerin
uğradıkları maddî ve
manevî zararlar
nedeniyle dava açma
hakları saklıdır.
4 üncü maddenin altıncı
fıkrası hükümlerine tâbi
bir seri ayıplı malın
satışa arz edilmesi
durumunda bu madde
hükümleri uygulanmaz.
Olduklarından
Farklı Görünen Mallar
Madde 24/A-
Gıda ürünü olmamalarına
rağmen, sahip oldukları
şekil, koku, görünüm,
ambalaj, etiket, hacim
veya boyutları nedeniyle
olduklarından farklı
görünen ve bu sebeple de
tüketiciler tarafından
gıda ürünleriyle
karıştırılarak
tüketicilerin sağlığını
ve güvenliğini tehlikeye
atan malların
üretilmesi,
pazarlanması, ithalatı
ve ihracatı yasaktır.
Mal piyasaya sürülmüşse,
4703 sayılı Ürünlere
İlişkin Teknik Mevzuatın
Hazırlanması ve
Uygulanmasına Dair Kanun
hükümleri uygulanır.
Olduğundan farklı
görünen malı satın alan
tüketicilerin
uğradıkları maddi ve
manevi zararlar
nedeniyle dava açma
hakları saklıdır.
Ceza Hükümleri
Madde 25- 6 ncı
maddenin yedinci fıkrası
uyarınca, Bakanlıkça
belirlenen usul ve
esaslara aykırılığı
tespit edilen her bir
sözleşme için 50.000.000
lira para cezası
uygulanır.
4 üncü maddenin yedinci
fıkrasında, 5 inci
maddede, 6 ncı maddenin
altıncı fıkrasında, 6/A
maddesinde, 6/B, 6/C
maddeleri uyarınca
Bakanlıkça belirlenen
usul ve esaslarda, 7 nci
maddenin beşinci
fıkrasında, 9 uncu
maddede, 9/A maddesinde,
10 uncu maddede, 10/A
maddesinde, 11/A
maddesinin ikinci ve
dördüncü fıkralarına,
12, 13, 14, 15 ve 27 nci
maddelerde belirtilen
yükümlülüklere aykırı
hareket edenler hakkında
100.000.000 lira para
cezası uygulanır.
7 nci maddenin dördüncü
ve altıncı fıkraları ile
8 inci maddede
belirtilen
yükümlülüklere aykırı
hareket edenler hakkında
250.000.000 lira para
cezası uygulanır.
20 nci maddenin ikinci
fıkrası uyarınca
Bakanlıkça tespit ve
ilân olunan usul ve
esaslara aykırılığa
500.000.000 lira para
cezası uygulanır.
Aykırılık ülke düzeyinde
yayın yapan radyo ve
televizyonlarca
gerçekleştirilmişse
cezanın on katı
uygulanır.
18 inci maddeye aykırı
hareket eden
üretici-imalatçı ve
ithalatçı hakkında
1.000.000.000 lira para
cezası, satıcı-sağlayıcı
hakkında ise bu cezanın
beşte biri uygulanır.
19 uncu maddenin birinci
fıkrasına aykırı
hareket edenler hakkında
2.000.000.000 lira para
cezası uygulanır.
11 inci maddeye aykırı
hareket edenler hakkında
5.000.000.000 lira para
cezası uygulanır.
Aykırılık ülke düzeyinde
yayım yapan süreli yayın
ile gerçekleşmişse
cezanın yirmi katı
uygulanır. Bakanlık,
ayrıca süreli yayın
kuruluşundan kampanyanın
ve kampanyaya ilişkin
her türlü reklam ve
ilânın durdurulmasını
ister. Bu isteğe rağmen
aykırılığın devamı
halinde, reklam ve
ilânın durdurma
zorunluluğunun doğduğu
tarihten itibaren her
sayı- gün için |
